woensdag 30 december 2020

Paramaribo 1 september 1972 Cassavechips

 Hallo allemaal,

hoe gaat het met jullie? We hebben deze week nog geen bericht van jullie ontvangen, maar dat komt dan misschien morgen nog. Vooral de gestuurde pakketten laten weer lang op zich wachten. Dit komt waarschijnlijk door de recente havenstaking, waardoor een van de Nederlandse vrachtschepen  (de Neptunus) zonder gelost te zijn weer naar Nederland vertrok.

Zondag zijn we met Jaap en Martha gaan zwemmen in het privé zwembadje van het motel de Riverclub, dat een eind buiten Paramaribo aan de rivier ligt. We waren er 's morgens tegen een uur of tien. We smeerden ons dik in met allerlei soorten olie en zonnebrandcrème en hebben toen een half uurtje in de zon gelegen. Jakko, de kleine baas van Jaap en Martha had een tuigje om gekregen en was met een lang touw aan de poot van een van de ligstoelen vast gemaakt, zodat hij net niet het zwembad in kon tuimelen. Ter compensatie van het feit, dat hij de grote bak niet in kon, had hij een emmertje met water gekregen, waarmee hij naar hartelust kon plassen en spetteren.

Toen konden wij ons te water begeven. Stilstaand water is hier niet koud maar lauw. Toch wel lekker. Ik zwem, al is het met veel schrik, al best een aardig eindje in het rond. Al moet Marga nog wel steeds een beetje in de buurt blijven, om bij netelige situaties een helpende hand te kunnen toesteken. Hoewel. Ze reageert nauwelijks meer als ik roep dat ik aan het verdriknen ben.

Om half een waren we, geloof ik, weer thuis. Allemaal tot op het bot verbrand. Ondanks alle insmeerderij. De hele week verder last van gehad. Nu begin ik te vervellen. Vandaag begon het werk pas om tien uur. Een ongekende luxe van uitslapen en nog even vrijen en een gebakken eitje bij het ontbijt. Dit ter gelegenheid van de opening van de Staten van Suriname.

Mevrouw Arons, onze buurvrouw en huisbaas, kwam gister weer thuis uit het ziekenhuis, waarin ze vanwege haar hoge bloeddruk acht weken heeft gelegen. Ze moet voorlopig heel rustig aan doen.

Annelies, de vrouw van Otto Spong heeft op het moment last van spit, en kan nauwelijks recht op. Marga had van haar kant last van haar rug en kan niet krom. Ik heb daarom het genoegen gehad om haar enkele dagen op rij flink te masseren met een hevig naar kamfer ruikende olie.

De vetvlekken op dit papier trouwens komen omdat ik op dit moment cassavechips aan het eten ben, die Marga zo juist heeft gebakken. Ze smaken ongeveer zoals aardappelchips. Maar zijn iets harder.

Ik heb deze week mijn stripotheek weer uitgebreid met twee Suske en Wiskes. Het begint al een flinke stapel te worden. Kuifjes zijn hier jammer genoeg onbekend.

Marga is begonnen schooljasjes te naaien voor de kinderen van Cornellie. Bovendien gaat ze Martha helpen bij het restaureren van een verzameling boeken voor de bibliotheek van een wijk hier in Paramaribo: het Latourproject. En aanstaande zondag gaan we in alle vroegte beginnen aan een reisje naar Blaka Watra. Een natuurreservaat, waar je alleen komt per bus, met een reisgezelschap.

Zo, we zijn weer aan het eind van ons latijn en moeten weer naar bed.

Groeten aan iedereen, en tot schrijfs, Frans en Marga

Paramaribo 25 augustus, Marga

 Hallo Mensen!

Na alles wat Frans verteld heeft, zal ik er ook nog een krabbeltje bij doen, terwijl Frans even onder de douche gaat en gaat slapen. Ik slaap me hier dood! In de tijd dat Frans zijn leerlingen hier zijn, ga ik maar naar de slaapkamer met een boek. Maar val er dan meestal bij in slaap. Met het gevolg, dat ik 's nachts voor twaalf uur, half een, geen oog dicht doe.

Op het moment is het hier kermis. Dat lokt ontzettend veel diefstallen uit. De handtassen van de dames Pieterse en Spong zijn alle twee door voorbijrijdende bromfietsers gegapt. Sleutels, rijbewijzen, chequeboekjes, agenda's, noem maar op, alles weg! Annelies was helemaal radeloos. Zij is op dit moment waarnemend voorzitter van het bestuur van de mytylschool. En in haar tas zaten nog papieren voor het gouvernement. Het is te hopen, dat die papierrommel toch nog terug komt! Wat heeft zo'n vent daar nou aan.!!

Zoals Frans in zijn brief schreef, zijn Martha en ik bezig met die boeken voor het Latourproject. Leuk werk. Het zijn ongeveer duizend boeken. Hoofdzakelijk kinderboeken tot de leeftijd van vijftien a zeventien jaar. Ze komen uit Nederland, van een meisjesschool en een klooster met internaat uit Boxtel. Op die maner krijg je er ook weer leuke kennissen bij. Het is heel gek, maar al die mensen, die hier in het missie- en sociaal werk zitten komen uit Limburg.

Vorige week had ik Nartuus, pleegzoon van Annelies en Otto Spong, naar het vliegveld Zorg-en-Hoop gebracht. Hij ging voor vakantie naar zijn eigen moeder in het binnenland. Als je zag wat voor een klein vliegtuigje daar heen gaat, en hoeveel ze er in hadden geladen. Ongelofelijk!! Het wordt allemaal wel keurig gewogen. Nartuus had wel een beetje schrik. Nou, ik zou het ook hebben in zo'n gammel ding!

Hoe gaat het met Leo inmiddels. Ik zou het wel leuk vinden om van Carool en Annie wat te horen. Kan dat??

Zo, het blad is weer vol. Groetjes Marga en Frans

Paramaribo, 25 augustus 1972, Winti

 Beste allemaal, hoe gaat het er mee? Hier gaat alles nog steeds naar wens. We hebben jullie cassettebandje inderdaad ontvangen en het was leuk jullie stemmen te horen. Maar om eerlijk te zijn: We hebben er maar weinig van kunnen verstaan. Het eerste gedeelte, waarop Pa alleen praatte was nog redelijk te volgen, maar de samenspraak verderop was knudde. Pas op het eind van kant een begrepen we, dat jullie onze dia's aan het bekijken waren. Het is trouwens inderdaad de bedoeling dat jullie de dia's naar ons op sturen. Het is namelijk goed mogelijk de dia's hier goed te bewaren. En wel in de koelkast. Van alle praters was Paula het best te verstaan en Jan Brom het slechtst. Bij hem hoorden we alleen wat onderaards gemompel.

Vorige week zaterdag zijn we, zoals Marga uitvoerig aan de Bilten-familie geschreven heeft, naar een echt Creools feest geweest, in de buurt van Zanderij. Het was een hele belevenis. We hebben daarvan wat geluidsopnamen kunnen maken.

Nadat we zaterdag al wat waren voorgelicht over de Creoolse goden- en geestenwereld, hebben we vanmiddag een lezing bijgewoond over "Winti" van Henk Tjon, een acteur/cabaretier, die zijn opleiding in Nederland heeft gehad.

De godenwereld of "Konfo kondre" bestaat uit Anana, de oppergod, en daaronder drie klassen van goden en godinnen, namelijk die van water, land en lucht. Omdat mensen het land bewonen, zijn de landgoden voor hem het belangrijkst. Elk mens heeft drie geesten bij zich, zijn "Kra", bestaande uit de "Jeje", zijn ego, en twee "djodjo's". Een mannelijke en een vrouwelijke. Tussen het vijftiende en achttiende levensjaar kiezen die voor zich een passende godheid uit, de "winti", die het karakter van de persoon, waar het om gaat, gaat bepalen. Door onderlinge wedijver kunnen wrijvingen ontstaan tussen de jeje en de djodjo's, die door een bonoeman, priester of medicijnman, moeten worden opgelost.

Deze godsdienst en de daarbij behorende religieuze taal stammen uit Afrika. En wel meer specifiek uit Ghana en omgeving, waar de meeste in Suriname geïmporteerde slaven van afknmstig zijn.

We zijn gisteren voor het eerste weer gaan zwemmen en het openbare zwembad hier. Alles keurig in orde en de entree was slechts dertig cent.

De Burda's zijn in goede orde ontvangen. Nu staat de scheepspost echter even stil vanwege stakingen. We wachten met spanning op de foto's van de bruiloft van Paula en Jan. De dia's zullen we tegoed houden. We kunnen nog geen postbus openen vanwege gebrek aan postbussen. De zending van allerlei kranten over de luchtpost was toch wel leuk.

Van Ir. van den Brink hebben we nog niets vernomen. Ik heb onlangs wel een versleten damboek gezien van van Dartelen. Ik neem wel veel huis- tuin- en keukendammers waar. Ik zou met oude nummers van de Damproblemist heel wat mensen gelukkig kunnen maken. Misschien kan ik dan ook wat ruilen.

Zo mijn papier is weer vol. De groeten aan iedereen. Ook aan Franka, waarvan ik op et bandje alleen "Welterusten" heb gehoord. En sterkte voor ons "leeuwke", Frans en Marga

Paramaribo 11 augustus 1972

Hallo allemaal, hier is weer een brief uit Suriname.
Hebben jullie de cassette al ontvangen? Ik ben benieuwd, wanneer we de eerste cassette van jullie terug krijgen. Hier gebeurt op dit moment niets spectaculairs. Langzamerhand wordt het hier wat minder nat en wat warmer. Dus de droge tijd is toch in aantocht.
Deze week was mijn chef Spong op vakantie, dus konden we het wat rustiger aan doen op het werk. Otto Spong leeft onder de, zowel voor ons als voor hem vermoeiende aanname, dat de LTT geen moment zonder hem kan. En bovendien, dat alles zo niet door hem geregeld, dan toch wel door hem gecontroleerd dient te worden. Tenslotte is zijn vrouw Annelies er toch in geslaagd hem een week los te scheuren van zijn werk en mee te slepen naar een vakantiehuisje in de buurt van Zanderij. Hij vertrok overigens niet alvorens voor ons werk voor de hele week te hebben achtergelaten.
Op zaterdagavond toen het kantoor verlaten was, keerde hij terug om alle nog liggende zaken af te werken. Stapels documenten werden van commentaar voorzien en ter afhandeling in onze inbakken gedeponeerd. Opdrachten werden op de band opgenomen. Mappen en zaken, die wij in behandeling hadden werden door hem geïnspecteerd en gecontroleerd op correcte afhandeling.
Dus op maandagmorgen troffen we ieder een stapel af te handelen zaken, waar je U tegen kon zeggen.
Maar als je zou denken, dat hij zich nu onbekommerd zou overgeven aan zijn vakantie, dan heb je het mis.
Nauwelijks aangekomen op zijn vakantiebestemming, kon hij het niet nalaten om telefonisch contact op te nemen met het kantoor aan de Keizerstraat om te checken of er zich nog geen problemen hadden voorgedaan.
Dat telefoneren heeft hij verder elke werkdag verder volgehouden. Slechts een keer heeft zijn adjudant, de heer Roeplall zijn mond voorbij gepraat. Dat was dinsdag, toen bleek dat Otto die avond eigenlijk een examen zou moeten afnemen. Met een beetje goede wil had dat wel onder ons geregeld kunnen worden. Maar zoals gezegd: Roeplall was zo onvoorzichtig om de moeilijkheid ter sprake te brengen. Gevolg: Hij zou de zaak verder wel regelen. Wat er op neer kwam dat mijnheer die avond zich hoogst persoonlijk naar Paramaribo terug spoedde om het examen af te nemen. Maar genoeg over dot onderwerp. Het is overigens te hopen dat maandagmorgen blijkt dat deze "vakantie" hem toch enigszins goed heeft gedaan.
De familie Lens, die ondertussen een eigen huis op neuten bewoont, wilde zich een echt Surinaams vogeltje in een kooitje verschaffen. Cornellie, onze dienstmaagd, bood aan hem zo'n vogeltje te bezorgen. "OK, als het maar geen vijfentwintig gulden gaat kosten!". Afgelopen week belde Cornellie naar kantoor: Ze had een vogeltje in een kooitje. Het had niet alleen mooie veren, maar zong ook nog prachtig! Hoeveel het dan moest kosten? Wel, de prijs voldeed aan de voorwaarden van mijnheer Rogier: Twintig gulden. Dat was wel niet precies de prijs, welke Rogier in zijn hoofd had. Maar om bij voorbaat van veel gezeur af te zijn stemde hij toe. 's Middags stapt hij op de fiets en rijdt met mij mee naar ons huis. Want daar is het vogeltje zolang geparkeerd. Bij onze eerste blik, valt meteen de kleurigheid van het beestje op, en direct ook de opvallende gelijkenis, dat he beestje vertoont met een ordinaire zebravink. Ook de geluidjes, die het diertje produceerde hadden weinig welluidends. Teleurgesteld keerde Rogier huiswaarts met achterlating van het vogeltje. Hij vond twintig gulden voor een zebravinkie wel erg duur. Ook al was er dan een kooitje bij. (dat overigens wankel op drie pootjes stond)
Van Marga, die op dit moment geen fut meer heeft om te schrijven, omdat ze vandaag zo'n beetje haar hele familie heeft afgewerkt, krijg ik de opdracht te melden, dat de pakketten kranten en tijdschriften ons in goede orde hebben bereikt. We hebben er veel plezier van en we laten ze ook onder de hier wonende Eindhovense kennissen rouleren. Kan dat allemaal zomaar op kosten van Flipje? (dit is een verwijzing van het feit, dat mijn vader op creatieve wijze gebruik maakt van de postfaciliteiten van zijn werkgever. de N.V. Philips gloeilampenfabrieken.)
Wat de cassettebandjes betreft. Die zijn bij jullie waarschijnlijk goedkoper aan te schaffen dan hier. Hier is er op dit moment een aanbieding voor twee C60 bandjes van Agfa voor Sfl 6,50
Hebben jullie ondertussen de dia's ontvangen? En is het iets geworden? Of is het de moeite niet om ze nog op te sturen?
Wat damlitteratuur betreft: Ik heb nog niets gevonden aan boekjes of in kranten. Toevallig zag ik echter een tekenaar bij ons op de zaak sjouwen met een damboek, en ik zal hem eens vragen of hij me aan wat meer gegevens kan helpen.
Ik heb nog steeds geen foto's van jullie kant uit gezien. Behalve dan de wat ouwbakken foto's van Leo.
Ik zal ze doorsturen naar Dorothee en Peter. Ik begrijp dat jullie daar nog vrij veel contact mee hebben.
Wat betreft telefoneren. Ik vind het een beetje griezelig geworden sinds er (sedert een paar maanden) door de Nederlandse PTT geen voorbericht meer aan de op te roepen abonnees wordt gegeven.
Ik stel me voor in ieder geval op Papa's verjaardag, 17 september, op te bellen. Nu we zelf telefoon hebben (Suriname, toestelnummer 97174) kunnen jullie ons natuurlijk ook rechtstreeks bellen. Ik weet niet wat het goedkoopste is. Wij betalen iets van Sfl 7,65 voor drie minuten.
Hoe is het verder met iedereen? We hebben nog steeds geen post gehad van Carool of Franka. Hoe zit dat? Maar misschien doen die hun zegje op de cassette. Alhoewel, dat valt ook niet mee, de eerste keer.
Wel ik houd er langzamerhand mee op. De groeten aan iedereen thuis. Mede namens mijn echtgenote. Ook aan allen, die naar onze toestand hebben geinformeerd. Ik heb ondertussen geschreven naar mevrouw van der Steen en Dolly. Binnenkort hoop ik ook Tijntje nog een brief te sturen. Ik hoor allerlei berichten dat het gilde Sint Joris Vlokhoven in opmars is. Er zouden twee nieuwe geweren gekocht zijn! Ik moet ook nog steeds een zilveren schild schenken. Maar over het ontwerp ben ik het nog niet met me zelf eens. Zo, nu ga ik ook maar eens naar bed. Marga ligt er al een half uur in en ik begin ook slaap te krijgen
 Het beste, Marga & Frans